Bảo hiểm xã hội:

Là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thất nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội.

Bảo hiểm xã hội bắt buộc (BHXH bắt buộc):

Là loại hình bảo hiểm xã hội mà người lao động và người sử dụng lao động phải tham gia.

Chế độ BHXH bắt buộc:

·      Ốm đau.

·      Thai sản.

·      Tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

·      Hưu trí.

·      Tử tuất.

Người lao động tham gia BHXH bắt buộc là công dân Việt Nam, bao gồm:

·      Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ ba tháng trở lên.

·      Cán bộ, công chức, viên chức.

·      Công nhân quốc phòng, công nhân công an.

·      Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân đội nhân dân, công an nhân dân.

·      Hạ sĩ quan, binh sĩ quân đội nhân dân và hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân phục vụ có thời hạn.

·      Người làm việc có thời hạn ở nước ngoài mà trước đó đã đóng BHXH bắt buộc.

Người sử dụng lao động tham gia BHXH bắt buộc:

·      Cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, đơn vị vũ trang nhân dân.

·      Tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội khác;

·      Cơ quan, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam.

·      Doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác, tổ chức khác và cá nhân có thuê mướn, sử dụng và trả công cho người lao động.

Mức đóng BHXH bắt buộc được tính trên cơ sở tiền lương, tiền công của người lao động:

·      Người lao động thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định thì tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội là tiền lương theo ngạch, bậc, cấp bậc quân hàm và các khoản phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề (nếu có). Tiền lương này được tính trên cơ sở mức lương tối thiểu chung.

·      Đối với người lao động đóng bảo hiểm xã hội theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định thì tiền lương, tiền công tháng đóng bảo hiểm xã hội là mức tiền lương, tiền công ghi trong hợp đồng lao động. 

·      Trường hợp mức tiền lương, tiền công quy định tại các nội dung nêu trên cao hơn hai mươi tháng lương tối thiểu chung thì mức tiền lương, tiền công tháng đóng BHXH bằng hai mươi tháng lương tối thiểu chung.